Multidisciplinary bibliography of the Portugal-Spain border

[Resumo proveniente da fonte]

Apresentam-se os resultados das escavações realizadas em 1981, na necrópole medieval de Vila dos Sinos, Mogadouro, ameaçada de destruição. Os trabalhos efectuados permitiram registar 36 sepulturas das quais foram escavadas 14. Admite-se para esta necrópole uma cronologia entre o século VIII e a Baixa Idade Media.

[Resumo extraido da fonte] 

As excavações arqueológicas na necrópole do Assento de Chico Roupa (Vila Verde de Ficalho, Serpa) decorreram de 1 a 13 de Agosto de 1983, devidametne autorizadas pelo IPPC e sob a orientação de um de nós (A.M.M.S). A existência da necrópole foi-nos comunicada no ano anterior pelo proprietário do terreno, quando se procedia a uma intervenção arqueológica na necrópole do Bronze do Sudoeste do Talho do Chaparrinho (Soares, 1994a). A recolha, em prospecção de superficie, de alguma cerâmica pré-histórica, pero do local da necrópole, e a existência neste de fragmentos lajes de xisto deslocados pelo tractor na lavra entretanto realizada, levaram-nos a julgar que se estaria perante uma necrópole de cistas do Bronze do Sudoeste, o que se veio a revelar totalmente errado. A necrópole encontra-se implantada na encosta este de uma pequena colina (com altitude de cerca 220m) coberta de olivais (Fig. 1). A encosta este tem uma inclinação suave e na sua base, a cerca de uns 200m da necrópole, foram identificados vestígios de um possível pequeno casal agrícola que se traduziam por uma quantidade razoável de fragmentos de telhas e alguns fragmentos de tégular e de cerâmica comum (especialmente de dolia). Do ponto de vista geológico, o Assento de Chico Roupa é um terreno xistoso (xistos micáceos), existindo prócimo alguns afloramentos de rochas gabróicas (Carvalhosa, 1968).

[Resumo proveniente da fonte]

A necrópole romana do Poço do Cortiço localiza-se na freguesia de Santiago Maior, concelho de Alandroal (Portugal) e foi parcialmente intervencionada na última década do séc. XX, no âmbito de uma intervenção de emergência, devido à sua destruição parcial provocada pela erosão fluvial de uma pequena ribeira. Após uma pequena notícia de divulgação (Rocha, 1995) apresenta-se agora o seu enquadramento científico atendendo à sua tipologia, espólio e enquadramento paisagístico. Palavras-Chave: Necrópole, Romano, Alentejo, Alandroal, Portugal.

The roman necropolis of Poço do Cortiço, located in Santiago Maior, municipality Alandroal (Portugal) and was partially intervened in the last decade of the 20th century, under an emergency intervention due to its partial destruction caused by fluvial erosion of a small stream. After a brief papper (Rocha, 1995) now presents its scientific framework given its typology, materials and landscape. Keywords: Necropolis, Roman, Alentejo, Alandroal, Portugal.

[Sinopsis reproducida de BILEGA]

Analízase o estado da normalización da lingua galega nos territorios de fala galega que fican fóra da fronteira administrativa de Galicia, con información sobre o status legal do idioma, as recentes iniciativas lexislativas levadas a cabo en Galicia e en Asturias e as reunións científicas (xornadas, cursos, congresos e simposios) nas que, total ou parcialmente, se analizou o estado da lingua galega nesas áreas [Adaptación do resumo que aparece na publicación]. | Índice (1ª entrega): 1. Introducción | 2. O conflicto lingüístico na franxa exterior: 2.1. A diminución xeracional do uso do galego | 2.2. A dinamización da normalización polo movemento asociativo e sindical | 2.3. Desleixo e prudencia institucional | 3. Disposicións legais: 3.1. Estatutos de Autonomía | 3.2. Leis e proposicións lexislativas.

[Sinopsis reproducida de BILEGA]

Analízase o estado da normalización da lingua galega nos territorios de fala galega que fican fóra da fronteira administrativa de Galicia, con información sobre o status legal do idioma, as recentes iniciativas lexislativas levadas a cabo en Galicia e en Asturias e as reunións científicas (xornadas, cursos, congresos e simposios) nas que, total ou parcialmente, se analizou o estado da lingua galega nesas áreas [Adaptación do resumo que aparece na publicación]. | Índice (2ª entrega): 4. Xornadas, Congresos e Cursos: 4.1. Encontros do galego exterior. O galego causa común | 4.2. I Congreso da Lingua e a Cultura Galegas en Asturias, León e Zamora | 4.3. Los caracteres generales del gallego de Asturias / Os caracteres xerais do galego de Asturias | 4.4. Simposio de Antropoloxía «Nos lindeiros da galeguidade» | 4.5. II Congreso da Lingua e Cultura Galegas de Asturias, León e Zamora | 4.6. I Xornadas da Lingua e da Cultura Galega de Asturias: "Na busca das raíces da Terra Navia-Eo". Homenaxe a Dámaso Alonso | 4.7. O galego da "franxa" noutros congresos e reunións | 5. Bibliografía para o estudio da franxa [moi completa e actualizada]: 5.1. Lingüística. A fronteira oriental do galego e a caracterización das áreas da franxa | 5.2. Sociolingüística: 5.2.1. Conflicto lingüístico e normalización: a) Xeneralidades | b) Estatus legal | c) A normalización no ensino. Usos e actitudes | 5.2.2. Normativización lingüística | 5.3. Antropoloxía, cultura e historia. A problemática identidade das comarcas da "franxa exterior" | 5.4. Miscelánea | Apéndices documentais.

[Resumen extraído de la fuente original]

Neste artigo abordamos o estudo formal e semántico do nome que presentan as adegas e viños pertencentes á Denominación de Orixe Monterrei (Ourense) e, para ampliar o corpus, engadimos outros viños e licores que malia seren producidos na comarca de Monterrei non se adscriben á dita denominación. Para a elaboración do traballo realizamos unhas enquisas aos responsables das adegas coa finalidade de coñecer a motivación que hai detrás de cada un dos nomes. Ademais nalgúns casos os caldos non se elaboran na actualidade ou puntualmente deixaron de producirse, pero tivémolos en conta dado que son marcas rexistradas e achégannos información de interese dende o punto de vista onomástico.

This article deals with the formal and semantic study of wine and wine cellars names included in the Designation of Origin ʺMonterreiʺ  (Ourense). The corpus is furthered to other wines and spirits which, in spite of being produced in the Monterrei region are not comprised in this Designation of Origin. The study was carried out through enquiries to the wine cellars managers from whom we gathered information on the reasons for the names given. Certain wines or spirits are not produced any longer or their production was halted at a specific period of time, nevertheless, we took them into account as they are trademarks and they can provide valuable information from an onomastics approach.

PALABRAS CHAVE: Onomástica, lexicoloxía, campos semánticos, toponimia, antroponimia. KEY WORDS: Onomastics, lexicology, semantic fields, toponymy and anthroponomy.

[Resumen extraído de la fuente principal]

Nos últimos anos, teñen aparecido varios estudios sobre a Orde Militar de Alcántara, unha institución que, aínda que estreitamente vencellada co devir histórico da Extremadura leonesa, onde manifesta unha forte implantación, posuíu tamén encomendas dispersas por outros reinos do occidente peninsular. Nestes estudios, Galiza ocupa un lugar mínimo. Certo é que a implantación alcantarina na nosa terra é de pouca densidade; sen embargo, merece unha análise máis pormenorizada. A historiografía galega vai, de vagar, enchendo ocos. Un deles era o dos dominios das ordes militares. Mercé ás investigacións de José Luís Martín Rodríguez, José Luís Novo Cazón ou Julio Vázquez Castro, coñecemos os dominios da Orde de Santiago; aos de Gonzalo Martínez Díez, José Ángel Rey Caíña e aos nosos, os do Temple; os da orde do Santo Sepulcro, tamén mercé ao estudio de Martínez Díez, e da orde de San Xoán foron aparecendo artigos da autoría de Otero Pedrayo, Arcaz Pozo ou Carlos de Ayala. Pero da orde de Alcántara –e non digamos da de Calatrava, totalmente ausente- a penas dispomos de bibliografía. Logo do brevísimo e pioneiro artigo de Ramón Otero Pedrayo sobre a encomenda alcantarina galega da Batundeira, pero centrado na Idade Moderna, so no libro de Feliciano Novoa Portela se analiza, aínda que non exhaustivamente, a presenza da orde no territorio galego. Non pretendemos, neste traballo, esgotar o tema alcantarino. Somos conscientes de que precisaría unha profunda disección dos documentos para coñecer máis polo miúdo o patrimonio da orde: tipos de propiedades (casas, leiras, montes, vilas...), os portádegos, os vasalos, etc., pero excedería os límites dun artigo. Cremos, sen embargo, que recollemos o fundamental e os leitores terán unha panorámica do que significou a orde de Alcántara no noso país.

ÍNDICE: 1. A ORDE DE ALCÁNTARA ││ 2. MESTRES DA ORDE ││ 3. A XERARQUÍA DA ORDE │ 3.1. O Mestre │ 3.2. O Comendador Maior │ 3.3. O Prior do convento de Alcántara │ 3.4. O Claveiro │  3.5. O Sancristán maior │ 3.6. Os comendadores │ 3.7. O alférez da orde ││  4. ENCOMENDAS DA ORDE DE ALCÁNTARA ││ 5. PEGADA GALAICA NA ORDE DE ALCÁNTARA ││ 6. A ORDE DE CALATRAVA EN GALIZA ││ 7. OS MECANISMOS ALCANTARINOS DE ADQUISICIÓN DO PATRIMONIO │ 7.1. Doazóns │ 7.2. Compras ││ 8. A XESTIÓN DO PATRIMONIO │ 8.1. Foros │ 8.2. Cesións │ 8.3. Os dezmos ││ 9. A ENCOMENDA DA BATUNDEIRA │ 9.1. Nacemento da encomenda da Batundeira │ 9.2. Núcleo da Batundeira │ 9.3. Núcleo de Armeses │ 9.4. Núcleo de Ribadavia │ 9.5. Núcleo de Troncoso-Couxil │ 9.6. Núcleo de Allariz │ 9.7. Núcleo da Gudiña │ 9.8. Núcleo de Nogueira de Miño (Chantada-Lugo) │ 9.9. Outros lugares ││ 10. MEMBROS DA ORDE QUE APARECEN NA DOCUMENTACIÓN ││ 11. A ENCOMENDA DA BAÑEZA ││ 12. COMENDADORES DA BAÑEZA