Multidisciplinary bibliography of the Portugal-Spain border

Estudio etnográfico y lingüístico, con aplicación del método "palabras y cosas", de la comarca zamorana de Sanabria. En la primera parte del estudio se realiza una descripción general del marco teórico de la investigación (geografía, vías de comunicación, economía, etc.); en la segunda parte se describe la cultura material sanabresa y se proporciona el vocabulario relacionado con ella. Los términos se ofrecen en transcripción fonética.

[Sinopsis reproducida de BILEGA]

Análise dialectal (fundamentalmente da fonoloxía e a morfoloxía verbal) de dúas zonas fronteirizas de contacto entre o galego, o portugués, o leonés e o castelán. A primeira abrangue desde a Portela da Canda ao oeste ata a Portela do Padornelo ao leste, ata Peña Trevinca ao norte e a fronteira portuguesa ao sur e nela predominan as interferencias do portugués. A segunda engloba Lombada, no punto máis nororiental da rexión de Trás-os-Montes, xunto coa rexión castelá-leonesa de Aliste e nela predominan as interferencias do castelán en territorio portugués. Para realizar os mapas dialectais, o autor levou a cabo unha serie de enquisas a persoas autóctonas cuxos antepasados naceran na zona. Entre as entidades de poboación nas que se realizaron as enquisas atópanse as ourensás Tameirón, Esculqueira, Manzalvos, Cádavos, Castromil, Vilavella, Vilaseco e as zamoranas Lubián, Padornelo e Hermisende. Os informantes debían pronunciar os nomes dos números cardinais do 1 ao 31, dos días da semana e do mes, así como das estacións do ano. Tamén debían indicar as designacións de parentesco, de diversas partes do corpo, cores, prendas de vestir, utensilios de cociña, mobiliario, animais, medios de transporte e palabras en cuxa etimoloxía aparecesen os grupos consonánticos CL- / PL- / FL- (CLAVEM, PLENUM, FLAGRARE). Entre os trazos fonético-fonolóxicos reflectidos nos mapas atópanse o paradigma dos pronomes demostrativos e a ditongación das vogais latinas breves tónicas /E/ e /O/. Na morfoloxía recóllense as formas regulares dos tres modelos da conxugación verbal e de verbos irregulares como facer, ser e vir. A metodoloxía, que se describe no v. I, xunto cos resultados teóricos do traballo, toma como modelo o Atlas Lingüístico Galego (ALGa). O v. II contén os mapas dialectais dos fenómenos descritos no v. I [C.M.B.]

[Resumen extraído de la fuente original]

"Es wird aufgezeigt, dass ähnliche Voraussetzungen – Überlagerung einer portugiesischen Varietät durch das als Staatssprache auftretende Spanische einerseits in der Extremadura zwischen Cedillo und La Codosera, andererseits im brasilianische-urugayischen Grenzgebiet – keineswegs zu denselben Resultaten führen müssen: In Europa scheint es zu einer allmählichen Aufgabe des Portugiesischen durch die junge Generation zu kommen, in Amerika hingegen ist eine neue regionale Sprachform, ein dialecto mixto, im Entstehen" (p. XIV).

ÍNDICE: 1) Vokalsystem und Metaohonie im Algarve │ 2) Die Vokalsysteme des Alto Alentejo und der Beira Baixa │ 3) Die ou-Isophonen in Mittelportugal 

[Sinopsis reproducida de BILEGA]

Versión aumentada dun traballo presentado no 'Congreso sobre el Patrimonio Lingüístico Extremeño' (Cáceres, novembro de 2004). Segundo o autor, hai dúas lagoas fundamentais que supoñen serios problemas para a dialectoloxía estremeña: a ausencia dun atlas lingüístico e etnográfico e a carencia de estudos sociolingüísticos. A esta situación engádese a existencia de varios problemas aínda por resolver ('1. La naturaleza de las hablas extremeñas; 2. El concepto de léxico extremeño; 3. La influencia de las hablas de Extremadura en la configuración del español de América; 4. La fijación de algunas fronteras lingüísticas; 5. La filiación histórica de la 'fala'; 6. La posible presencia de dialectalismos en los fueros y en otros documentos antiguos; 7. Las sibilantes sonoras de la alta Extremadura; 8. La procedencia leonesa o castellana de la aspiración de F- latina; 9. La supuesta abertura de vocales finales en la formación del plural; 10. El origen del seseo de Fuente del Maestre). Para a lingüística galega interesa especialmente a sección 5 (p. 361-364), en que se expón a variedade de teorías existentes na actualidade para explicar a filiación histórica da 'fala' e rebátese a posibilidade de clasificala como castelán dialectal con lusismos (a postura que, erradamente, atribuíra Xosé Henrique Costas González ao autor deste artigo), aínda que se admite que pode ser unha etiqueta válida nun futuro próximo, dada a forte penetración de castelanismos nesta variedade na actualidade. Sinálase tamén que é anacrónico considerala como 'galego' (en todo caso, habería que falar de 'galego-portugués') [X.A.P.]

[Resumen extraído de la fuente original]

La aspiración de la /s/ implosiva es una de las características más destacadas del extremeño. No obstante, el fenómeno no se restringe a tierras extremeñas también se presenta en otras zonas sureñas centrales de España. A pesar de los esfuerzos de muchos investigadores, tanto la época en la que la aspiración de la /s/ empezó a presentarse como el origen geográfico del fenómeno aún están sin determinar. En este estudio, investigamos las diferencias en la aspiración y pérdida de la /s/ implosiva entre el norte y el sur del extremeño. Los resultados muestran que aunque la aspiración de la /s/ es de igual vitalidad en el norte que en el sur de Extremadura, en el norte la sibilante se pronuncia con más frecuencia mientras que en el sur presenta mayor tendencia a perderse. Palabras clave: extremeño, español de Extremadura, /s/ implosiva, aspiración de la /s/, pérdida de la /s/.

Differences in the aspiration and loss of syllable- and word-final /s/ between the North and the South of Extremenian

The aspiration and loss of syllable and word final /s/ is one of the most salient characteristics of Extremenian. However, the phenomenon is not restricted to Extremadura, but extends from the southern to the central parts of Spain. In spite of many investigators’ efforts, questions about both temporal and geographical origins of the phenomenon still remain unanswered. In this study, we investigate the differences in the aspiration and loss of syllable and word final /s/ between the North and the South of Extremenian. The results show that even though there are no great differences in the aspiration of syllable final /s/ between the North and the South of Extremadura, the sibilant is pronounced more frequently in the North and dropped more often in the South. Keywords: Extremenian, Spanish of Extremadura, syllable-final /s/, aspiration of /s/, loss of /s/.

[Resumen extraído de la fuente original]

Este estudo dialectal está centrado na fala do concello de Castrelo do Val (Ourense, España). Os obxectivos fundamentais del consisten en demostra-la singularidade de cada fala do municipio investigado e as converxencias de falas existentes nel. Apoiándome en diversos marcadores dialectais (pronuncia de sogro, de sogra, de esterco, de medo, de novo, e de birollo; evolución dos grupos latinos -ŭlt-, -ŭct- e -ūct-; presenza de viñen, bidueiro e filloas ou variantes destes elementos, etc.) demostrei que cada lugar estudado presenta unha fala distinta a dos outros lugares e tamén demostrei que se conformaron catro zonas lingüísticas converxentes no concello de Castrelo do Val: o val, a parroquia de San Xoán de Servoi, a parroquia de Santa Eufemia de Piornedo e o norte (a antiga parroquia de Santiago de Campobecerros e a súa anexa de San Miguel de Portocamba). O obxectivo secundario consiste en determina-las falas innovadoras e as conservadoras do municipio. Conclúo que, en xeral, están entrando innovacións no val tales como din (cf. dei no norte do concello); agora ben, tamén pode existir unha innovación nun lugar do norte (por exemplo, viñen en Veiga de Nostre) ou unha forma conservadora no val (por exemplo, vin en Pepín, en Ribas, en Gondulfes e en Castrelo do Val). Os datos do traballo proceden de dúas enquisas con preguntas indirectas realizadas en tódolos lugares do concello a falantes con poucos estudos ou sen ningúns. Ademais, tamén fixen gravacións en tódolos lugares do municipio para matizar ou corrobora-los datos recollidos nas enquisas. Palabras chave: Galego, dialectoloxía, cambio lingüístico, variación, converxencia lingüística, metafonía.

Sumario 1. Introdución. 2. S[o]gro versuss[ͻ]gro e s[o]gra versus s[ͻ] gra. 3. Outros marcadores dialectais: esterco, medo, novo e birollo. 4. A evolución dos grupos latinos -ŭlt-, -ŭct-, -ūct-, -ŏct-, -ōri- e -ŏri-, con especial atención a muito e variantes, luita e variantes e enxuito e variantes. 5. Os marcadores viñen, bidueiro, filloas e variantes. 6. Zonas converxentes nas falas do concello de Castrelo do Val. 7. Cabo.

Dialect similarities and differences within the municipality of Castrelo do Val

This paper focuses on the study of the dialect of the municipality of Castrelo do Val, Ourense, Spain. The objectives of the paper are to show the particularities of the variety spoken in the municipality and the convergence of varieties within the municipality. Based on a number of dialect markers (pronunciation of sogro, sogra, esterco, medo, novo, and birollo; the evolution of the Latin groups -ŭlt-, -ŭct- and -ūct-; presence of viñen, bidueiro and filloas or variants of these elements, among others) this paper shows that the varieties spoken in each area studied within the municipality have distinct features that differentiate them from the varieties spoken in other areas, and that four linguistic areas converge at the municipality of Castrelo do Val: the valley, the parish of San Xoán de Servoi, the parish of Santa Eufemia de Piornedo and the north (the former parsih of Santiago de Campobecerros and its annex, the parish of San Miguel de Portocamba). The secondary objective of this paper is to determine the innovative and conservative oral varieties of the municipality. Overall, some innovations are entering the valley, including din as compared to dei in the north. Innovations have also been observed in northern areas, such as viñen in Veiga de Nostre, and some conservative forms have been found in the valley, such as vin in Pepín, Ribas, Gondulfes and Castrelo do Val. Data was collected through two survey questionnaires that contained indirect questions. The survey was conducted among speakers from every area in the municipality with very little or no formal education. Survey data was corroborated or refined using additional data from recordings made in each area in the municipality. Keywords: Galician, dialectology, language change, variation, language convergence, metaphony.

Contents 1. Introduction. 2. S[o]gro vs. s[ͻ]gro and s[o]gra vs. s[ͻ]gra. 3. Other dialect markers: esterco, medo, novo and birollo. 4. The evolution of Latin groups -ŭlt-, -ŭct-, -ūct-, -ŏct-, -ōriand -ŏri-, with particular attention to muito, luita, enxuito and their variants. 5. Markers viñen, bidueiro, filloas and variants. 6. Converging areas for the varieties spoken in the municipality of Castrelo do Val. 7. Conclusion.

[Resumen extraído de la fuente original]

En la segunda mitad del siglo XIX, los municipios más poblados de la provincia de Badajoz son los que registran mayores carencias en el número de escuelas que de acuerdo con la ley deberían tener. En la ciudad de Badajoz, como en algunas otras localidades, se comienzan a gastar fondos municipales que deberían destinarse a la escuela pública para financiar escuelas privadas, para “concertarlas”. Y esta actuación se presenta como defensa de los “niños pobres”, para los que no había escuelas pública y que difícilmente accederán a las escuelas privadas. Palabras clave: Educación, Escuela pública, Escuela concertada, Concierto educativo, Badajoz.

In the second half of the nineteenth century, the most populated municipalities in the province of Badajoz are experiencing major deficiencies in the number of schools that according to the law should have. In the city of Badajoz, and in some other places, they begin to spend municipal funds that should go to public school to fund private schools, to “ubsidiced” them. And this action is presented as a defense of “poor children”, for which there were no public schools and hardly gain access to this government-subsidised private education. Keywords: Education, public school, government-subsidised private education, school grant agreement, Badajoz.