Romances de fronteira na Península Ibérica

Autores

Typology: 
Book Chapter
Book title: 
Lingua e identidade na fronteira galego-portuguesa
Book editors: 
Sousa, Xulio; Negro Romero, Marta; Álvarez, Rosario
Locality: 
Santiago de Compostela
Publisher: 
Consello da Cultura Galega
Year: 
2014
Pages: 
259-283
ISBN: 
978-84-92923-60-1
Synopsis: 

[Sinopsis reproducida de BILEGA]

Reflexiónase sobre os conceptos de fronteira e franxa en relación coas linguas faladas nos territorios fronteirizos da Península Ibérica. Como fronteira, distínguense catro bloques: 1) Desde o occidente de Asturias ata as terras de Miranda do Douro (entre o dominio galego-portugués e o asturleonés); 2) Da zona de Miranda ata a desembocadura do Guadiana (entre o portugués e o castelán); 3) Do Val de Benasque ata a comarca da Baixa Llitera (entre o aragonés e o catalán "constitutivo"); 4) De Binéfar / Tamarit a Guardamer (entre o castelán e o catalán "consecutivo"). Como franxas, establece o autor outras catro áreas: 1) "Franja de Ponent, Franja Oriental (de Aragón)", onde se fala catalán; 2) "Franxa (galego estremeiro)", que abrangue Asturias, León e Zamora; 3) "Franja aragonesa: l'Alt Palància, l'Alt Millars i els Serrans", onde existen falas castelán-aragonesas do interior valenciano; 4) "Franxa de Valencia de Alcántara (provincia de Cáceres) e La Codosera (provincia de Badajoz)", onde se fala portugués raiano con Portugal. Estas franxas responden á "idea dun territorio de perfil estreito e longo, con características propias que son froito da súa percepción como espazo periférico desde o conxunto de dous espazos maiores -un lingüístico e outro político-administrativo- que son precisamente os que dan lugar á intersección da que nace a noción de franxa" (p. 265). No entanto, defende a existencia dunha franxa de fala galega externa a Galicia e lindeira con ela en zonas que administrativamente corresponden ao Principado de Asturias e ás provincias de León e Zamora (p. 267). | Índice: 1. Encomio das fronteiras | 2. Romances | 3. As dúas grandes fronteiras romances da península: occidental e oriental. Romances constitutivos e romances consecutivos (ou substitutivos) | 4. Franxas: a dobre condición fronteiriza, lingüística e administrativa; a percepción do periférico | 5. Os mapas e as etiquetas: a diversidade lingüística e a diversidade dos lingüistas: Asturiano / Asturianish. "Galego" do val do Ellas / A Fala de Xálima: 6.1. Miradas sobre el romance eonaviego | 6.2. Miranda e o mirandés. A mirada do poeta | 6.3. No recanto noroccidental de Estremadura | 6.4. Benasque e benasqués, Ribagorza e ribagorzano | 6.5. A fronteira lingüística catalano-aragonesa, o Aragón fronteirizo de lingua catalá e outros romances de fronteira.

Remarks: 

Relatorio presentado no Simposio ILG 2013. Lingua e identidade na fronteira galego-portuguesa, Santiago de Compostela, 28 de novembro - 3 de decembro de 2013.

Reviews: 

Andrés Díaz, Ramón de, Estudis Romànics, vol. 38, 2016, pp. 509-514 (http://revistes.iec.cat/index.php/ER/article/view/141132).

Domínguez Oroña, María Beatriz, Revista de Filología Románica, n.º 32 (1), 2015, pp. 174-176 (https://revistas.ucm.es/index.php/RFRM/article/view/54703/49907).

Language: 
Last modified: 
08/02/2019 - 14:27